1. Wat houdt de winterstop in?
Sinds 31 augustus 2023 geldt in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest een algemeen verbod op uithuiszettingen tussen 1 november en 15 maart, ongeacht de reden, behoudens enkele uitzonderingen. Tijdens deze winterstop blijft de huurder een bewoningsvergoeding verschuldigd, doorgaans gelijk aan de huurprijs. Bij niet-betaling kan de verhuurder een tegemoetkoming aanvragen bij het Gewestelijk Begrotingsfonds voor Solidariteit.
2. Grondwettelijk Hof verwerpt beroep
De vzw Nationaal Eigenaars en Mede-Eigenaars Syndicaat vocht de regeling aan omdat ze volgens haar discriminerend zou zijn voor verhuurders en een inbreuk zou vormen op het eigendomsrecht en de toegang tot de rechter, aangezien een definitieve rechterlijke beslissing tijdens de winterperiode niet onmiddellijk kan worden uitgevoerd.
Het Hof volgt die redenering niet. Volgens het arrest is de maatregel tijdelijk en proportioneel, met een duidelijk sociaal doel: het voorkomen van mensonwaardige situaties in de winter en het waarborgen van het recht op huisvesting.
Het Hof hanteert een zeer verregaande beperking van het eigendomsrecht. Voor verhuurders is deze beslissing dan bijzonder ingrijpend, zij worden ertoe verplicht een huurder langer in het pand te laten verblijven, zelfs wanneer de huurovereenkomst rechtsgeldig is beëindigd of wanneer er sprake is van ernstige en aanhoudende betalingsproblemen.
Volgens het Hof biedt de regeling voldoende waarborgen voor verhuurders. Zo blijft de bewoningsvergoeding verschuldigd en zijn er uitzonderingen waarbij een uitzetting wel mogelijk blijft, onder meer bij gevaarlijk gedrag, overmacht of wanneer een herhuisvestingsoplossing voorhanden is.
3. Wat met het Vlaamse en Waalse Gewest?
In Vlaanderen en voor private huurders in Wallonië bestaat geen algemeen wintermoratorium. In Wallonië geldt wel een winterstop voor sociale huurders tussen 1 november en 15 maart, met uitzonderingen. Vlaanderen zet daarentegen in op sociale begeleidingsmaatregelen, zoals het Fonds ter bestrijding van uithuiszettingen, dat via het OCMW ondersteuning kan bieden bij huurachterstand.