De BA Uitbating/onderneming
1. Fout van de verzekerde – schade van een derde
De verzekeringspolis burgerlijke aansprakelijkheid, zowel gekend onder de benaming BA-uitbating als BA-onderneming, heeft als voorwerp de schade te vergoeden die geleden wordt door een derde ingevolge een fout van de verzekerde.
Elk woord heeft hierbij zijn belang.
Het betreft een aansprakelijkheidsverzekering. De verzekeraar zal de schade slechts vergoeden als een fout van haar verzekerde hiervan de oorzaak is. De klassieke voorwaarden fout, schade en oorzakelijk verband zijn vereist.
Enkel de buitencontractuele aansprakelijkheid is verzekerd. Een inbreuk op een wettelijke norm of op de algemene zorgvuldigheidsnorm is vereist. Een louter contractuele wanprestatie volstaat niet.
De verzekeraar dekt enkel de aansprakelijkheid van haar verzekerde voor schade toegebracht aan een derde. Dit is een partij die geen verzekerde is onder de polis. Het kan wel degelijk een andere partij op de werf zijn.
Wanneer bijvoorbeeld materiaal valt op de wagen van de bouwheer en op werktuigen van een andere aannemer door het onvoorzichtige gedrag van de verzekerde is deze schade aan de wagen en aan de werktuigen verzekerd.
De contractuele aansprakelijkheid is traditioneel uitgesloten.
De schade die de onderaannemer lijdt door een inbreuk van de hoofdaannemer op een contractuele bepaling, maar die geen schending is van de algemene zorgvuldigheidsnorm, is dus niet verzekerd.
Elke uitbreiding van de dekking die de wettelijke aansprakelijkheid voor buitencontractuele schade overstijgt, moet afzonderlijk afgesloten worden.
2. Uitbreidingen
Het is dus mogelijk om de dekking van de verzekering uit te breiden.
Een klassieke uitbreiding is dat de contractuele fout toch verzekerd zal zijn als het ook een buitencontractuele fout betreft. Bv. Een aannemer gebruikt materiaal dat niet geschikt is voor de taak. Dit is strijdig met het contract maar ook met het handelen van een redelijk en vooruitziend aannemer.
Een andere vaak voorkomende uitbreiding is het “toevertrouwd goed”.
Toevertrouwde goederen zijn goederen die aan de aannemer ter beschikking gesteld worden om aan te werken of als materiaal te gebruiken, bijvoorbeeld toestellen die moeten geplaatst worden.
De aannemer moet toevertrouwde goederen bewaren en behoeden tegen beschadiging en bij het einde van zijn werkzaamheden teruggeven. Dit is een contractuele aansprakelijkheid en dus principieel uitgesloten. Het is interessant de polis uit te breiden zodat eventuele schade aan toevertrouwde goederen ook is verzekerd. Hierbij moet aandacht besteed worden of alle toevertrouwde goederen verzekerd zijn of alleen de toevertrouwde goederen die nauwkeurig omschreven zijn. Een ander aandachtspunt is of elke beschadiging inbegrepen is in de polis. Vaak wordt diefstal uitgesloten.
Burenhinder is een foutloze aansprakelijkheid die in principe niet op de aannemer rust. De bouwheer kan wel contractueel bedingen dat de aannemer instaat voor deze aansprakelijkheid. Eigenlijk komt dit neer op een contractuele vrijwaring van de bouwheer. De aannemer kan zich mits een afzonderlijke uitbreiding verzekeren tegen deze aanspraken.
Tot slot kan een aannemer ook beslissen om de buitencontractuele aansprakelijkheid van zijn onderaannemers te verzekeren. Voor de wetswijziging van 1 januari 2025 kon de bouwheer de aannemer aanspreken voor fouten van de onderaannemer die een contractuele fout uitmaken maar niet voor buitencontractuele fouten. Deze uitbreiding geeft hiervoor een oplossing. Sinds de wetswijziging van 1 januari 2025 heeft de bouwheer sowieso een rechtstreekse buitencontractuele vordering op de onderaannemer zodat mag verwacht worden dat deze uitbreiding aan belang zal winnen.
3. Schade
De schade die vergoed wordt is lichamelijke schade, materiële schade en immateriële gevolgschade (bv. gebruiksderving). Vertragingsboetes, schadevergoedingen en dergelijke die contractueel zijn overeengekomen, zijn bijna altijd uitgesloten.
4. Uitsluitingen
De BA-verzekering sluit de risico’s uit die gedekt zijn onder wettelijk verplichte verzekeringen zoals de verzekering inzake motorrijtuigen.
Bij de combinatie van een klassieke ABR-polis en een polis BA-uitbating zal de schade die gedekt is onder de ABR-polis uitgesloten zijn in de polis BA-uitbating.
Bij de combinatie van een polis BA-uitbating en BA na levering zal de schade die gedekt is onder de ene polis uitgesloten zijn in de andere polis.
In deze reeks is geen plaats voor een uiteenzetting over de voorrang tussen de verschillende polissen die mogelijk kunnen aangesproken worden bij een schadegeval.
Het verdient aanbeveling na te kijken welke uitsluitingen in de polis zijn opgenomen. Het betreft onder andere de uitsluitingen die besproken werden in onze vorige bijdrage.
De BA na levering/na werken
1. Dekking
De dekking geboden door de verzekeringspolis BA UITBATING neemt een einde wanneer de werken een einde nemen.
Maar ook na het einde van de werken kunnen de bouwactoren aansprakelijk gesteld worden voor eventuele schade.
Deze aansprakelijkheid kan verzekerd worden met een polis BA NA LEVERING / NA WERKEN.
Ook deze verzekering is een aansprakelijkheidsverzekering.
Een aannemer die werken slecht heeft uitgevoerd begaat een fout waarvoor hij aansprakelijk is, ook wanneer de fout pas na het einde van de werken wordt ontdekt.
Een belangrijk verschil met de verzekering BA-uitbating is dat zowel de contractuele als buitencontractuele schade gedekt zijn.
In het kader van de BA na levering kan “slecht uitgevoerde werken” dus ook betrekking hebben op werken die wel conform de regels van de kunst zijn uitgevoerd maar niet conform de overeenkomst, uiteraard op voorwaarde dat dit resulteert in schade. De schade veroorzaakt door een waterkering die correct is geplaatst maar waar de architect een ander concept had voorzien is dus verzekerd.
De dekking van de contractuele schade is evenwel beperkt tot de gevolgschade.
De schade aan het gebouw die het gevolg is van het plaatsen van de waterkering tegen de instructies van de architect in is verzekerd. Het plaatsen van een nieuwe waterkering, zoals initieel voorgeschreven, is niet verzekerd.
2. Schade
De lichamelijke schade wordt vergoed.
Wat de materiële schade betreft is zowel de schade van de opdrachtgever als van derden gedekt. Immateriële schade is ook gedekt als het gevolgschade betreft.
3. Uitsluitingen
In het geval van contractuele aansprakelijkheid is de dekking beperkt tot de gevolgschade. De kosten van herstelling, vervanging of verbetering zijn nooit gedekt.
Omdat het een aansprakelijkheid betreft na de aanvaarding van de werken is de schade enkel gedekt als zij het resultaat is van een verborgen gebrek. Schade ingevolge gebreken die zichtbaar waren bij de oplevering is dus niet gedekt.
Ook in het kader van deze polis is de uitsluiting voor vertragingsboetes, schadevergoedingen en dergelijke bijna altijd in de polis opgenomen.
Voor de aannemer zijn de verzekerde werken altijd beperkt tot de uitgevoerde werken.
Voor fouten in het concept en dergelijke kunnen de dienstverleners in de bouwsector worden aangesproken voor hun burgerlijke beroepsaansprakelijkheid. We verwijzen hiervoor naar ons vorig artikel.
De polis BA UITBATING en BA NA LEVERING worden vaak aangeboden als een combinatiepolis en geven de verzekerde een aanzienlijke bescherming.
Zoals altijd: lees de kleine lettertjes en laat u bijstaan indien nodig.
In onze volgende bijdrage drie letters: ABR.
Dekken zij de lading zoals u dat voor ogen heeft?
